38 redenen om te zwijgen

Cinéart

Rating: ★★★★☆

Eerste bekentenis: 38 Témoins is de eerste film van Lucas Belvaux die ik heb gezien. Ook al verdient een gevierde Belgische cineast meer aandacht van de doorsnee filmliefhebber, ik heb nooit de indruk gehad dat zijn films ver buiten festivals zouden reiken. Indien al zijn films echter met zoveel zorg zijn afgewerkt als 38 Témoins, zal ik geen seconde aarzelen om heel zijn oeuvre te bekijken.

Cinéart

Pierre Morvand (Yvan Attal) en zijn verloofde, Louise (Sophie Quinton), wonen in een winkelstraatje in Le Havre. De helft van de stad is tewerkgesteld in de haven, iedereen kent elkaar van zien, maar gezellig kan de wijk niet genoemd worden. Op een nacht wordt een meisje op gruwelijke wijze doodgestoken op straat, tussen tientallen gebouwen. 38 mensen hebben haar hulpkreten gehoord en haar laatste bloedige momenten gezien van achter hun raam, maar niemand reageerde.

Je kan niet weten hoe ze gilde. Je kan je zelfs niet inbeelden dat een mens op zo’n manier kan gillen.

Tweede bekentenis: Na het zien van de film kan ik niet met zekerheid zeggen dat ik als getuige wél iets had ondernomen. Het Genovese-syndroom blijkt een psychologische wetmatigheid te zijn die voorschrijft dat hoe meer mensen verantwoordelijkheid dragen, hoe minder de individuele verantwoordelijkheid doorweegt. Elke getuige heeft een excuus of rationalisatie klaar en niemand durft de stap te zetten. Er is geen sprake van doofpot, maar iets lijkt elk personage te blokkeren.

Cinéart

38 Témoins gaat relatief traag vooruit maar presenteert verschillende spanningsbogen. Je voelt aan dat de moord niet opgelost zal raken binnen het verhaal van de film, maar net als de politierechercheurs  en de journaliste (Nicole Garcia) tracht je te begrijpen wat er precies is gebeurd. Prachtig van Belvaux om niet te opteren voor flashbacks: de climax van de film is de reconstructie van de moord onder toezicht van de onderzoeksrechter. Het verwerkingsproces van de buurt en de bijhorende reacties blijven boeien, maar het centrale verhaal is de trage vervreemding tussen Pierre en Louise (die zelf pas de dag nà de moord terugkwam van een handelsreis).

Cinéart

Visueel is 38 Témoins zeer goed uitgewerkt. De kleuren en compositie lossen de verwachtingen in die de sfeervolle aquarel-affiche had geschapen. Belvaux geeft je de tijd om de straat en de haven te leren kennen. Er werd veel aandacht besteed aan het geluid: de voetstappen in de trappenhal, huilende baby’s, een krakende vloer, de havenkranen,… De personages in 38 Témoins hebben een surreëel trekje. Iedereen kan de eigen emoties telkens perfect verwoorden en iedereen zegt ruwweg wat hij of zij denkt. Pierre, die in het begin van de film als een stille man wordt beschreven, praat er op los, eenmaal hij zijn schuldgevoelens begint te uiten. Zijn bombastische monologen dragen nog meer bij aan het surrealisme. Het was de film misschien ten goede gekomen meer gebruik te maken van de expressieve close-ups (van de sterke acteurs) in plaats van op de naar relatietherapie neigende dialogen.

Maar dit is slechts een kleine minpunt, want hoe expliciet de personages hun standpunt duidelijk maken, een besluit wordt niet aangeboden. Het verhaal is even fatalistisch als het hoofdpersonage: hij bleef een getuige en zijn passiviteit heeft hem veroordeeld tot een levenslang schuldgevoel zonder mogelijkheid om iets goed te maken.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , ,

Comments are closed.