Adrien Brody voor de klas

Celluloid Dreams

Rating: ★★★★☆

Het concept is al meerdere malen gebruikt en misbruikt: interim-leraar geeft een aantal weken les in een klas in een naamloze Amerikaanse public school, wordt eerst met gewelddadige rebellie geconfronteerd en slaagt er uiteindelijk toch in om de leerlingen te raken. American History X-regisseur Tony Kaye besliste echter te breken met deze flauwe, optimistische traditie. Detachment begint in een school als die waar American History X eindigt.

Celluloid Dreams

Henry Barthes (Adrien Brody) is dus leraar en heeft, na jaren ervaring met de realiteit tussen de schoolmuren in de meest achtergestelde buurten van de States, een specifiek niveau van cynisme bereikt: Hij is in staat zich dermate van de situatie te onttrekken (detachment) dat hij consequent weet hoe anderen het best aan te pakken. In tegenstelling tot de rest van het lerarenkorps ondergaat hij niet, maar stapt hij actief naar de leerlingen toe, zonder taboe of gepruil. Buiten school zorgt hij zowel voor zijn demente grootvader als voor het jonge hoertje Erica (een fantastische, jonge Nathalie Portman-achtige Sami Gayle).

Zowel de stijl als de inhoudelijke aanpak van Detachment zijn genuanceerd maar compromisloos. Al de acteurs zijn in topvorm (zijn tewerkgesteld in de school: James Caan, Lucy Liu, Marcia Gay Harden, Bryan Cranston, Christina Hendricks en Tim Blake Nelson) en weten zeer intense prestaties neer te poten en Kaye vindt soms net wel, soms net niet het evenwicht tussen originele beelden en te vergezochte camerastandpunten.

There should be a prerequisite for becoming a parent.

De film draait rond de fatale interactie tussen de personages in de school als artificiële miniatuur van de moderne samenleving. We krijgen de ontmoedigende situaties van zowel leerlingen als leraars te zien zonder moraliserende wijsvinger maar wél met de pijnlijke afwezigheid van de ouders en de politiek. Ook zonder je teveel aan te trekken van enige sociopolitieke aanval hoef je niet ver na te denken om te merken dat opvoeding te belangrijk is om er zo’n knoeiboel van te laten worden. Elke partij schuift de verantwoordelijkheid naar een ander, fondsen en structuren blijven weg, leraren putten zichzelf uit en de kinderen zijn er het slachtoffer van.

Celluloid Dreams

De vergelijking met Ryan Flecks Half Nelson ligt voor de hand, maar de toon in Detachment is volwassener en Adrien Brody kan een cynisme uitademen waar Ryan Gosling en zijn charme nog niet van kunnen dromen. Brody’s personage is een vat vol goede wil met een keiharde wand waar hij iedereen mee zou kunnen vermorzelen mocht hij dat willen. In plaats daarvan blijft hij zich inzetten voor een leefbare wereld voor verschoppelingen en nuttelozen zonder een martelaarsrol te aanvaarden. Zijn innerlijke strijd wordt slechts zichtbaar via zijn collega’s en hun opeenvolgende breakdowns maar de realiteit waarin hij laveert is zodanig hard dat zelfs diegenen met de beste bedoelingen elkaar kapotmaken. Nog dichter bij Detachment is het vierde seizoen van de HBO-serie The Wire, waarin onder andere het onderwijssysteem van Baltimore wordt ontleed. Het is dan ook meer dan een knipoog dat het Isiah Whtlocks personage (senator Clay Davis in The Wire) is dat komt praten over het No Child Left Behind-voorstel.

Detachment is een zware film en zal het (net als American History X) ongetwijfeld zeer goed doen in de lessen godsdienst en zedenleer in middelbare scholen, maar kan, naast maatschappelijke aanklacht evengoed als keiharde analyse gezien worden van een welbepaald soort individu met een eigen, consequente manier van omgaan met de rest van de wereld, afdwingend maar vergevend, veeleisend maar berust. Adrien Brody bewijst na Predators dat hij toch nog kan acteren en toont hier vlotjes zijn beste prestatie tot nu toe waardoor Detachment een klein kunstwerkje is geworden. Noteer ook dat Tony Kaye momenteel zijn volgende film Attachment aan het voorbereiden is met Tom “Draco Malfoy” Felton en Sharon Stone.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , , , , , , , ,

Comments are closed.