Review: Irrational Man

Irrational Man

Paradiso Filmed Entertainment

Rating: ★★★½☆

Met 45 langspeelfilms op de teller mogen we Woody Allen gerust zijn recente miskleun Magic in the Moonlight vergeven. Naar goede gewoonte staat de man een jaar later met zijn nieuwste Irrational Man te pronken op de Croisette te Cannes, weliswaar buiten competitie. De film vormt alvast een mooie ode aan zijn eerdere, dramatische thrillers.

De titulaire man in kwestie is Abe Lucas (Joaquin Phoenix), een filosofieprofessor die naar de fictieve Braylin-universiteit gemuteerd wordt. De komst van Abe aldaar, wordt voorafgegaan door menig roddel over voorbije affaires, humanitair werk in de uithoeken van de wereld en grootse depressies. Abe is dus een Woody Allen-personage par excellence – een brok van intellectuele zelfhaat en -destructie die maar geen inspiratie kan vinden voor zijn nieuwste boek over Heidegger en fascisme.

Ter plekke wordt Abe slachtoffer van de onsubtiele avances van de wetenschappelijke professor Rita (Parker Posey), die vastzit in een ongelukkig huwelijk. Hij bezwijkt, maar zijn erectiestoornissen maken de situatie er niet beter op. Zijn onorthodoxe colleges trekken de aandacht van studente Jill (Emma Stone), die zelf vastzit in een mondaine relatie met burgerlijke student Roy (Jaimie Blackley). Hoewel Abe zijn relatie met Jill liefst van al platonisch wil houden, valt de roodharige studente als een blok voor hem.

Irrational Man

Paradiso Filmed Entertainment

Het is gedurende een koffieklets met Jill in een café dat het leven van de academicus een nieuwe wending neemt. Het tweetal overhoort een gesprek dat gevoerd wordt aan de tafel naast hen, waarin een onbekende vrouw haar levensbeklag doet. Abe – in een incoherente, maar energieke logica – vindt een nieuw levensdoel, een levensdoel dat uiteindelijk in een misdaad uitmondt. Terwijl het universiteitsstadje in de ban van die misdaad komt, bereikt de levenslust van de professor nieuwe pieken. Jill, die stilletjes aan de puzzelstukken begint samen te brengen, vormt plots een bedreiging voor Abe’s joie de vivre

Ergens tussen Crimes and Misdemeanors en Match Point, maar met een verfrissende lichtzinnigheid, ontleent Irrational Man heel wat van Allens vorige werken. De film voelt gelukkig nooit aan als een best-off, mede dankzij het gedreven acteurstrio dat Allen heeft weten te strikken. Phoenix brengt een eigen interpretatie van de typische Allen-neuroses, waardoor hij zich als de betere leading man in Allens recente oeuvre plaatst (tegenover de pure replica’s die Owen Wilson of Colin Firth brachten).

Allens huidige muze Stone wordt hier dan weer beter benut dan in het flauwe Magic in the Moonlight. Haar lust voor Abe wordt dankzij haar gigantische ogen en prikkelende dialogen met Phoenix optimaal in beeld gebracht. Daartegenover staat Posey, die het hier op slimme manier ingetogen houdt als vrouw die smacht naar verandering, maar tijdelijk naar de fles grijpt. Dit alles vormt een uitstekende driehoeksverhouding, waarbij je angstig afwacht hoe het noodlot de leden ervan zal treffen.

Irrational Man

Paradiso Filmed Entertainment

Hoewel de aangehaalde voorbeelden van Match Point en Crimes iets meer narratieve zijsprongen omvatten, houdt Allen het hier lineair en economisch. Het voordeel van deze aanpak is dat de film een zeer strak tempo behoudt en de focus van het verhaal nooit uit het oog verliest. Aan de andere kant worden de existentiële thematieken van Abe’s misdaad dan weer iets te expliciet aangehaald doorheen de film, waardoor je weer het gevoel hebt dat Allen een tikkeltje te lui is geweest in zijn filosofische uitwerking.

De film wordt geholpen door de voorbeeldige deep-focus fotografie van Darius Khondji (Se7ven, Panic Room), met wie Allen eerder heeft gewerkt voor Midnight in Paris. Allens swingende jazz-soundtrack is natuurlijk ook à l’appel en het terugkerende nummer, The ‘In’ Crowd, wordt een interessant leitmotiv doorheen het relaas. Irrational Man is misschien niet de retour en forme van de grootmeester geworden (waar we als fans nog steeds naar hunkeren), maar het vormt wel een waarschuwing voor mensen die Allen afgeschreven hebben. Deze 79-jarige neurotische New Yorker heeft nog heel wat in zijn mars…

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , , , , , , , , , , , ,

Comments are closed.