Review: La Marche

Chi-Fou-Mi Prdocutions

Chi-Fou-Mi Prdocutions

Rating: ★★☆☆☆

La douce France bestaat niet meer. De staalindustrie is er hopeloos verouderd, nieuwe en oude rijken ontvluchten het land door de torenhoge miljonairstaks en het establishment is verontrust door de politieke opkomst van Marine Le Pen en haar rechtse Front National. Precies door die crisissfeer zal er binnenkort in Frankrijk vast heel wat te doen zijn rond La Marche. De parallellen tussen 1983, het jaar waarin de film plaatsvindt, en vandaag zijn groot. De twijfel loopt als een rode draad door het cinemascherm naar de straat. Liberté, égalité et fraternité klonken nog nooit zo hol.

Chi-Fou-Mi Productions

Chi-Fou-Mi Productions

De problemen in de Franse voorsteden met kinderen van migranten (brandende auto’s, weet je wel) zijn niet nieuw. In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw ontstaat er een racistische problematiek. Het onbegrip langs beide kanten leidt tot meer en meer geweld. Daarmee opent de film ook: de jonge Mohamed is afkomstig uit de Minguettes, een mistroostige buitenwijk van Lyon. Als hij een vriend wil helpen die aangevallen wordt door bewakingshonden, wordt hij koudweg neergeschoten

Maar Mohamed overleeft het en besluit om op grote schaal een positieve actie te ondernemen. Samen met de oudere priester Dubois (gespeeld door Dardenne-fetishacteur Olivier Gourmet) en een groepje vrienden organiseert Mohamed een mars ‘voor gelijkheid en tegen racisme’ tussen Marseille en Parijs. La Marche is gebaseerd op waargebeurde feiten. De mars, en vooral haar einde in de straten van Parijs, staat in het collectief geheugen van de Fransen gegrift.

Het is de Belgische regisseur Nabil Ben Yadir die een film maakte over deze markante periode in de recente Franse geschiedenis. Hij maakt er geen geheim van dat zijn film een politieke boodschap wil uitdragen. In een interview vraagt Ben Yadir zich af:

Wat doen we vandaag om de gelijkheid te doen toenemen en het racisme terug te dringen?

La Marche is dus een ambitieuze film. Dat kon moeilijk anders, want ook de oorspronkelijke initiatiefnemers van de mars schuwden de grote woorden niet. De voorbeelden van Mohamed en Dubois zijn mensen zoals Ghandi en Martin Luther King, die ook zonder geweld een revolutie hebben afgedwongen.

De vraag is dan ook: hoe gaat Brusselaar Ben Yadir om met zo’n beladen en gelaagd onderwerp? De sfeerschepping zit alvast goed. Ben Yadir toont keurig de grauwe achterbuurten van de Franse voorsteden in de jaren 80 en de vijandige winterlandschappen (jawel, de mars vond plaats tussen november en december) die de stappers moeten doorkruisen. Ook de tientallen ‘marcheurs permanents’ krijgen gaandeweg allemaal een eigen persoonlijkheid. Maar er moet natuurlijk óók nog aandacht zijn voor de politieke dimensie van de film. En de combinatie van die drie elementen blijft balanceren op een slappe koord. Enerzijds wil Ben Yadir een paar anekdotische gebeurtenissen en de persoonlijke ervaringen van de deelnemers weergeven. Anderzijds probeert hij ook te vertellen wat racisme nu precies is. Het is jammer dat het eerste element het meestal haalt van het tweede. De ontluikende liefde tussen twee betogers, de vermoeidheid en de wanhoop wanneer er weer eens geen respons komt maar wel racistische reacties, … Deze aspecten van de film krijgen té veel aandacht. Slechts één keer roept de film échte vragen op over racisme, in de scène waarin Fransen met buitenlandse roots zelf in de clinch gaan met de deelnemers van de mars. Dan zien we strijd en monopolievorming om de beladen term ‘racisme’ te mogen gebruiken.

Chi-Fou-Mi Productions

Chi-Fou-Mi Productions

De film zoomt dus te veel in op faits divers, op idiote discussies tussen deelnemers. Die zijn er ongetwijfeld geweest, maar zijn ze daarom relevant? En dan zijn er nog de pogingen tot humor om het verhaal wat lichter te maken. Daar moet de bekende Jamel Debbouze (foto) voor zorgen, maar hij speelt een rol die eerder irriteert dan verlicht. La Marche wil een gewicht torsen dat het niet kan dragen. Dode varkenskoppen om de stappers af te schrikken zijn spectaculair, maar waar zijn de reacties van de gewone man uit de straat? Als je de film mag geloven, bestaat Frankrijk uit twee groepen mensen: racisten en antiracisten. Wat was de échte betekenis van de mars?

Ben Yadir had er beter voor geopteerd om zijn personages uit te werken op een minder klassieke manier, via meer fragmentarische scènes. Zo kon hij meer aandacht besteden aan de kern van de zaak: racisme in Frankrijk. Iets dat bestond en nog steeds bestaat. La Marche is een mooi sprookje, dat een paar fundamentele kwesties uit de weg gaat. Als historische documentaire is de film geslaagd, maar de hoge politieke ambities komen er niet uit. Jammer!

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , ,

Comments are closed.