Review: Personal Shopper

The Searchers

David

David

Olivier Assayas won met Personal Shopper de regieprijs op het jongste festival van Cannes. Twee maand geleden kwam hij zijn film zelf voorstellen op het Film Fest Gent en vanaf 14 december kan u zelf oordelen over deze felbesproken prent.

Regie: Olivier Assayas
Cast: Kristen Stewart, Lars Eidinger, Sigrid Bouaziz

Rating: ★★★☆☆

De Franse cineast Olivier Assayas begon zijn carrière begin de jaren negentientachtig als criticus bij het vermaarde ‘Les Cahiers du Cinéma’, waar hij zich afzette tegen de dominante zelfreflexieve erfenis van de Nouvelle Vague en een pleidooi voerde voor de genrefilms van ‘auteurs’ als John Carpenter of Dario Argento. Toen hij zelf achter de camera ging staan, nam hij uiteraard die invloeden met zich mee, al slaagde hij er niet altijd goed in om ze ook echt vernieuwend aan te wenden. Dat geldt ook een beetje voor deze Personal Shopper een misschien té ambitieuze prent die niet helemaal in evenwicht is, maar overeind gehouden wordt door een hypnotiserend sterke mise-en-scène en een meer dan uitstekende vertolking van Kristen Stewart die haar Twilight imago voorgoed van zich weet af te gooien.

The Searchers

Stewart speelt de enigmatische Maureen die in hier fungeert als hoofdpersonage in twee radicaal verschillende plotlijnen. Enerzijds is ze een onzeker medium, dat contact zoekt met de geesten van overledenen en dan vooral met die van haar plots gestorven tweelingbroer die beloofde haar een ‘signaal’ te sturen vanuit het hiernamaals. Die bovennatuurlijke invalshoek maakt van Personal Shopper inderdaad een genrefilm, compleet met spookachtige verschijningen en vragen omtrent de geestesgesteldheid van de protagoniste. Tegelijkertijd echter is Maureen een ‘personal shopper’ voor een steenrijke society dame en vult ze haar dagen met het uitkiezen van de meest exclusieve kleding en accessoires die ze dan netjes in de kast hangt van haar immer onzichtbare werkgeefster. Deze verhaallijn – die gezien het efemere idee achter het kopen van spullen voor iemand anders – zeker kan gelinkt worden aan de immateriële wereld van de geesten biedt een fascinerende bespiegeling over de leegheid van het moderne bestaan (een bijna platoons idee, dat Assayas zelf beschreef als ‘het is niet eens je eigen leegte opvullen, wel die van iemand anders’) en het gegeven van identiteit in een wereld die steeds meer bestaat uit een reeks – al dan niet virtuele – identiteiten die nooit helemaal lijken te convergeren in een echt zelfbeeld. De moderne communicatie die die identiteiten beheert, is trouwens een belangrijk element in de film. Eén van de centrale scènes is een (ellen)lange sms-conversatie via smartphone, waarin Assayas probeert om dit vrij jonge medium te integreren in de filmtaal, iets waar hij maar gedeeltelijk in slaagt, waardoor het soms wat te veel aanvoelt als een gimmick.

Inzake thematiek is dit in ieder geval één van de meest complexe werken van Assayas, maar precies daar zit ook de achilleshiel van de film. Net omdat het scenario niet goed weet te kiezen tussen de beide verhalen, verandert de film vaak radicaal van toon en vormt hij nooit een echt coherent geheel. Vooral de veel sterkere ideeën omtrent de constructie van identiteit hebben te lijden onder de wisselvallige structuur.

The Searchers

Wat wél een eenheid vormt, is de beheerste en meticuleus gecomponeerde mise-en-scène van Assayas die aan Personal Shopper een vaak uitdagende schoonheid schenkt. Anders dan in veel vorig werk waarin de regisseur liefst werkte met lange lenzen waarmee hij de focus van het beeld vooral op de personages legde, kiest hij nu voor korte breedhoeklenzen, die veel meer de nadruk leggen op de diepte van de ruimtes, waardoor de menselijke figuren op lijken te gaan in de omgeving. Die aanpak past uiteraard perfect binnen het concept van een hoofdpersonage dat zelf geen enkele identiteit weet op te bouwen. De verschillende rituelen van het ‘shoppen’ – kiezen, oordelen, afleveren – worden op een koele, afstandelijke manier gevisualiseerd en ook de finale – vooral geënt op het bovennatuurlijke gedeelte – is gepast gereserveerd.

Personal Shopper kreunt onder een veel te beladen en diverse thematiek en lijkt nooit echt goed te weten hoe alles aan elkaar moet worden geknoopt. Het uitbenen van de verhaalstructuur had wellicht een meesterwerk opgeleverd, wat nu voorligt is een boeiende en fascinerende brok  cinema die helaas nooit echt helemaal kan overtuigen.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , ,

Comments are closed.