Review: The Hateful Eight

eONe

eOne

Rating: ★★★☆☆

Door de hele heisa rond Star Wars: Episode VII – The Force Awakens, zou je haast vergeten dat Quentin Tarantino een nieuwe film heeft gemaakt. Na het lekken van het scenario van The Hateful Eight, heeft Quentin na lang beraad dan toch zijn tweede western verfilmd. Vanaf 6 januari schiet deze zich een weg in de bioscoopzalen. 

Regie: Quentin Tarantino
Cast: Samuel L. Jackson, Jennifer Jason Leigh, Walton Goggins
Muziek: Ennio Morricone

Quentin Tarantino is altijd een regisseur geweest die genres en films recycleerde, een regisseur wiens werk bestond en bestaat uit knipogen, referenties en pastiches. Hij vermaalt met evenveel gemak obscure exploitation en videojunk als oosterse genrefilms voor gevorderden en regelrechte klassiekers uit het mainstream-oeuvre. Aan het begin van zijn carrière koppelde hij die aanpak aan een ongelooflijk filmisch vernuft – een combinatie die hem in de tweede helft van de jaren negentig van de vorige eeuw, tot één van de meest frisse en vernieuwende stemmen maakte binnen het Amerikaanse filmlandschap. Sinds een aantal jaren echter, lijkt het alsof Tarantino enkel nog zichzelf en zijn eigen stijl recycleert. Steeds maar weer zet hij in op dezelfde situaties, sjablonen en personages en is wat ooit nieuw, gedurfd en inventief was, verworden tot een steriele formule. Ook in zijn tweede uitstapje in de westernwereld, slaagt hij er helaas niet in om daar afstand van te nemen.

eOne

eOne

De opening van The Hateful Eight laat nochtans het beste vermoeden. Op de voorgrond zien we een imponerend kruisbeeld, dat uittorent boven een immens besneeuwd berglandschap. Langzaam baant een donkere koets zich een weg doorheen de witte woestenij, terwijl dreigende score van de grote Ennio Morricone aanzwelt en onze adem afgesneden wordt door de verpletterende picturale kracht van het onherbergzame decor. Tarantino haalde een vergeten procedé van onder het stof: Ultra Panavision 70, het extreem brede 2.76:1 formaat dat onder andere Anthony Mann gebruikte voor zijn The Fall of the Roman Empire. Dat formaat geeft zijn beelden een epische grandeur en laat de majestueuze vista’s van het ondergesneeuwde Wyoming de kijker opslorpen en overweldigen op een manier die echo’s oproept aan grote voorbeelden uit de jaren negentienzestig  en –zeventig, met Jeremiah Johnson van Sydney Pollack voorop. Zolang The Hateful Eight op dat elan verder gaat is de prent ijzersterk en wordt de teloor gegane klassieke western op spectaculaire wijze nieuw leven ingeblazen. Helaas gooit wat ooit één van de sterkste wapens was van de regisseur –zijn spitse dialoogregie – en nu één van zijn grote zwaktes, al heel snel roet in het eten.

Tekenend is een zeer vroeg gesprek tussen twee hoofpersonages die zich in de koets bevinden, dat eens te meer aanvoelt als lauwe, opgewarmde kost. De brutale stijl en het mengen van straatjargon met zelfreflexieve filmpraatjes, waren elementen die Reservoir Dogs of Pulp Fiction deden knetteren, maar anno 2015 lijken ze alleen maar op een vermoeide poging van ‘QT’ om zijn street credibility weer een beetje op te vijzelen. Veel erger nog is het feit dat het nu niet langer voldoende blijkt om enkel met genres te spelen, maar alles ook beladen wordt met een loodzwaar sérieux. De Amerikaanse burgeroorlog wordt immers opgevoerd als een symbool voor de huidige spanning tussen blank en zwart, wat aanleiding geeft tot ergerlijk prekerige beuzelpraatjes, waarin ons telkens wel één of ander inzicht verkocht wordt.

eOne

eOne

Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat hoewel het kerngegeven – een handvol vreemdelingen komt vast te zitten tijdens een sneeuwstorm en de onderlinge spanningen lopen hoog op – in wezen geen uitstaans heeft met de Amerikaanse burgeroorlog, het wel dat sociale en raciale scharniermoment is dat  de hele film bepaalt. Iedereen heeft van verder of dichter een link met die gebeurtenis en dat gegeven is grotendeels verantwoordelijk voor de manier waarop ze zich opstellen tegenover het hoofdverhaal. De motor die de plot in gang zet is het transport van een vrouwelijke gevangene (Jennifer Jason Leigh) die zal worden opgehangen wegens moord. Kurt Russell speelt de premiejager die haar oppakte, Samuel L. Jackson is zijn zwarte tegenpool, die een heel eigen agenda heeft. De rest van de groep die noodgedwongen moet samenhokken bestaat uit karakters die zo potsierlijk zijn, dat ze nog het meest op een bewuste parodie lijken. Leigh mag zich behoorlijk laten gaan als de sluwe gevangene, maar ook Michael Madsen en Tim Roth doen er graag een schepje bovenop. De beste prestatie komt van Walton Goggins, die zowat het meest ‘normale’ personage neerzet.

Wanneer halverwege de politieke praatjes en de eigenaardigheden van de groep toch wat uitgeput raken, gooit de regisseur het plots over een heel andere boeg. Ineens wordt The Hateful Eight een soort Agatha Christie – mysterie en wanneer die wending al snel uitgewerkt lijkt, verandert de prent nogmaals drastische van toon. Ook daar is te zien hoe Quentin Tarantino steeds maar weer hetzelfde soort scènes lijkt te draaien: wanneer enkele bebloede overlevenden (het is u wellicht geen verrassing dat er heel wat personages sneuvelen) elkaar zowel verbaal als fysiek in bedwang proberen te houden, kan je je niet van de indruk ontdoen dat dit niet meer is dan een opgeblazen versie van het hele idee rond de doodbloedende Mr. Orange uit Reservoir Dogs , die de hele film lang in een gelijkaardige positie verkeert.

eOne

eOne

Nochtans is Tarantino echt niet al zijn talent verloren. Wijlen Roger Ebert vergeleek het bekijken van Kill Bill ooit met het aan het werk zien van een virtuoos dirigent, die elk onderdeel van zijn orkest en stuk beheerst. Heel af en toe komt ook die speelse, vederlichte, geïnspireerde virtuositeit  van de cineast godzijdank nog eens naar boven. Wanneer we als toeschouwer zicht hebben op een nakende moordpoging, speelt de camera met scherpstellen op de voor- en achtergrond en met verschuivingen in de diepte van de ruimte om ons optimaal deelgenoot te maken van de suspense. Hitchcock zei ooit dat echte suspense niet in de verrassing lag van de bom die plots ontploft voor de ogen van de nietsvermoedende kijker , wel in het feit dat de kijker wéét dat er een bom is en de personages niet. Die stelling wordt door Tarantino eens te meer kracht bijgezet met een vijftal minuten schitterende cinema. Ook sommige van de schietpartijen en confrontaties verraden nog steeds het oog van een groot talent.

Het is daarom vreselijk jammer dat die zeldzame momenten verdrinken in het zelfingenomen maniërisme dat de rest van de film kenmerkt. Nochtans leek Tarantino ooit heel goed in staat om die val te ontwijken. Nadat hij het misdaadgenre hertekend had, koos hij met Jacky Brown plots voor een veel conventioneler stijl die duidelijk aangaf dat de man achter de camera geen ‘one trick pony’ was. Slechts af en toe vangen we nog een vage echo van dat idee op.

The Hateful Eight is dan ook echt niet zo slecht als het vreselijke Django Unchained, maar meer dan competente middelmaat is dit helaas niet. De meest pijnlijke vaststelling is wellicht dat Tarantino er vrede lijkt mee te hebben genomen dat hij zichzelf enkel nog kan herhalen en elke poging om eindelijk nog eens iets nieuws te brengen volledig lijkt te zijn overboord geworpen.

Voor de volledigheid: in de Verenigde Staten loopt ook een ‘roadshow’ versie van de film, die een kwartier langer duurt en waarin een met muziek gevulde ‘ouverture’ en ‘intermission’ worden toegevoegd. Quentin Tarantino brengt daarmee hulde aan de ervaring van het bioscoopbezoek uit het verleden, een procedé dat recent ook in ere werd hersteld op de blu-ray edities van films als The Sound of Music en Ben Hur. Omdat er nauwelijks nog bioscopen zijn waar deze 70 mm versie kan getoond worden , is de versie die in de zalen komt – en dus ook aan de pers getoond werd – iets korter (168 minuten).

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Comments are closed.