10 opvallende films van 2015 (3) – Cobain: Montage of Heck

Montage of Heck

Universal Pictures International

Nu 2016 met rasse schreden nadert, worden we overstelpt met eindejaarslijstjes. Critici aller landen blikken terug op de beste films van het afgelopen jaar. Maar welke prenten sprongen nu echt in het oog? Welke filmmakers hebben de kijker verrast met een unieke ervaring? Tot en met 31 december schotelen we je elke dag een opmerkelijke film uit 2015 voor. De keuze van vandaag: Cobain: Montage of Heck.

Regie: Brett Morgen
Cast: Kurt Cobain, Krist Novoselic, Courtney Love, Tracey Marander, Wendy O’Connor, Don Cobain, Frances Bean Cobain
Muziek: Nirvana

Montage of Heck

Universal Pictures International

Muziekfans hadden niet te klagen in 2015. The 27 Club keerde terug naar het ondermaanse voor enkele ommetjes naar de bioscoopzaal. Er was de reality check van Asif Kapadia’s Amy, John Ridleys zwoele Jimi: All Is By My Side dat met twee jaar vertraging in de Belgische zalen kwam, en bovenal het rauwe Cobain: Montage of Heck.

Dat zelfverklaarde Cobainologisten uitkeken naar Montage of Heck, staat buiten kijf. Want dit was de documentaire die alle andere betekenisloos zou maken met het kwaliteitslabel “geautoriseerd”. Waar vroegere pogingen botsten op Courtney Love’s halsstarrige onwil het muzikale nalatenschap van wijlen Kurt Cobain uit te lenen, kreeg Brett Morgen dit keer volledige medewerking.

Korrelige Super 8mm familiefilmpjes, 108 cassettes met samen meer dan 200 uur aan audiomateriaal – de filmtitel Montage of Heck zinspeelt op een mixtape die Kurt in 1988 samenstelde en de absurde potloodkrabbels en dagboeknotities, bekend van de in 2002 gebundelde Journals, verlieten na jaren de opslagruimte. De graftombe van Toetanchamon is er niets tegen.

Montage of Heck

Universal Pictures International

Kostbare archiefstukken die een intieme kijk in de bovenkamer van het gekwelde grungeboegbeeld tegen wil en dank gunnen. En Morgen stalde ze uit als een zorgzame curator.

We zien een vrolijk jongetje in het uitzichtloze Aberdeen van eind jaren 60 opgroeien tot een getroebleerde puber. De grote kracht van Montage of Hecks eerste luik schuilt in de vale olieverfanimaties van Nederlander Hisko Hulsing die Cobains opgenomen tienermijmeringen stutten.

De Amerikaanse animator Stefan Nadelman mocht op zijn beurt Cobains rariteitstekeningen tot leven brengen in onheilspellende chaotische sequenties. Ook citeert de docu gretig uit de cultfilm Over the Edge – “(it) pretty much defined my whole personality. It was really cool. Total anarchy. (…) I wanted to be a vandal and hold everyone hostage,” kwalificeerde de jonge Kurt zijn kijkervaring.

Montage of Heck

Universal Pictures International

En dan is er de plotse katapultering naar het sterrendom. De gelukkigen die Montage of Heck in de cinemazaal meepikten, pulken nog steeds de woeste decibels van Breed op Reading Festival 1992 uit hun oorkanalen.

Natuurlijk sleurde de documentairemaker ook de naaste achterban voor de camera. Grote afwezige is hier Dave Grohl – tijdsgebrek verhinderde de Foo Fighter, luidt de officiële verklaring / een veto van la Love, menen de diehardfans.

Naar het onvermijdelijke einde toe, groeit het onbehagen bij de kijker. Het heeft iets vulgairs eigenlijk. Cobains laatste, door Hole-gitarist Eric Erlandson gefilmde homevideo’s tonen een menselijk wrak, een gratis parkeerplaats voor groezelige naalden. Courtney Love die haar blote mamzellen in je gezicht duwt. De huiver dat baby Frances Bean – gecrediteerd als executive producer op de aftiteling – op de grond zal toeteren.

Toch schemert er ook ontroering. De met scheerschuim ingezeepte Nirvanazanger toont zicht een hilarische imitator. Niet voor niets zei Grohl ooit “I don’t know how many people realise it but Kurt was one of the funniest people I have ever met.

Nergens klinkt die ontroering zo krachtig door als in de zwanenzang Where Did You Sleep Last Night. Het is het muzikale testament dat altijd het mythologiseren zou moeten overklassen. Niet iedereen respecteert dat gebod.

MTV Unplugged: Nirvana

Universal Music

Enkele maanden na de terecht lovende recensies, zou Morgen zijn indrukwekkend werkstuk uitmelken met een schabouwelijke “soloplaat.” Montage of Heck: The Home Recordings is een verwerpelijk afgeleid product dat het destructieve genie zijn talent weinig eer aan doet.

PS.
Ook de film zelf bleef niet onbesproken. Stichtend Melvins-lid Buzz Osborne sabelde Montage of Heck genadeloos neer. Nu kan je wel zeggen, wie is die Osborne om zomaar even de would-be Roger Ebert uit te hangen? Zeg het eens, knakker:

I went to high school with Kurt and was a big part of all the Nirvana guys’ lives before and after they became famous. I thought very highly of Kurt, Krist and Dave. We were good friends when they were all flat broke, long before they could buy big houses and cars with credit cards. My band played with Nirvana at their last show. I was there for the beginning and I was there for the end, for the very good and the very bad.

First off, people need to understand that 90% of Montage of Heck is bullshit. Total bullshit. That’s the one thing no one gets about Cobain — he was a master of jerking your chain.

Want dat blijft het punt met mythes. Niemand weet waar hun waarheid eindigt. Laat staan waar ze begint.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , , , , ,

Comments are closed.