1914: Tillie’s Punctured Romance

Reel Media International

Reel Media International

Nadat we onlangs de swinging sixties hebben herontdekt in de vorm van een muzikale komedie met The Beatles, duiken we ditmaal iets verder in de geschiedenis van cinema. We draaien de klok een eeuw terug, waarbij cinema langzamerhand de formaten van de langspeelfilm exploreerde.

1914 is tevens het jaar dat Charlie Chaplin in film startte. In dat jaar speelt hij maar liefst in 35 kortfilms mee voor Keystone Studios, waarbij hij al in een paar films zijn personage van Little Tramp aan het vormen is. Al snel evolueert Chaplin van ‘enkel’ acteur naar schrijver en regisseur voor het merendeel van deze kortfilms.

Reel Media International

Keystone Studios zal  ook de geschiedenis ingaan als de eerste studio dat een langspeel-komedie zal produceren. Tillie’s Punctured Romance genoot dan ook van een bekende cast. Naast Chaplin werd het titelpersonage gespeeld door Marie Dressler, die haar eerste hoofdrol in cinema nam na een succesvolle carrière in vaudeville. Naast hen zou starlett Mabel Normand de cast afronden, die haar eigen typetje in de slapstickfilm aan het creëren was.

Het is dan ook grappig om op te merken hoe deze Romance al heel wat genre conventies en clichés zal bepalen. De film opent in een rurale streek waar de grote, klungelige en onvrouwelijke Tillie (Dressler), een “city slicker” (Chaplin) per toeval ontmoet (lees: terwijl ze met een hond speelt gooit ze een stok in diens gezicht). Voor Tillie is dit love at first sight. Wanneer de slicker ontdekt dat haar vader heel wat geld verbergt smeedt hij een plannetje. Hij overtuigt Tillie om het geld te stelen en met hem mee te vluchten naar de stad.

Reel Media International

Verliefd zijn is blind zijn, en Tillie doet wat haar opgedragen wordt. Eens in de stad wordt het koppel gespot door Mabel (Normand), het ex-liefje van Charlie. Ze voeren Tillie dronken en gaan met het geld ervan door. Achtergelaten met een kater en een rekening die ze niet kan betalen vliegt Tillie de bak in. Haar borg wordt betaald door een suikeroom, die wat later zal sterven in een klimongeluk. Charlie ontdekt dit nieuws redelijk snel en dumpt Mabel voor een snelle trouwerij met Tillie en haar erfenis.

Hoe het afloopt kunt u via onderstaande YouTube-link terugvinden (lang leve het publiek domein!). Het valt onmiddellijk op hoe Chaplins présence op scherm niet ver afwijkt van het typetje dat hem zo bekend zal maken. Chaplin, en zijn Tramp, zullen dan ook iconisch worden voor de slapstick. Dit sub-genre van komedie zal, samen met genre-genoten Buster Keaton en Harold Lloyd, pas een paar jaar later tot volle bloei komen.

Reel Media International

Typetjes, of in jargon: een archetype, zijn dan nog steeds een vereiste voor succes in het komisch genre. We denken onmiddellijk aan überneuroot Woody Allen of eeuwige dommerik Leslie Nielsen. In diezelfde repertoire behoort tevens Rowan Atkinson, met Mr. Bean als letterlijke hommage aan Chaplin. U snap ’t al, onze hedendaagse komedianten ontstaan allemaal uit deze vertolkingen.

Van hun fysieke ontmoeting (wat later gooit Charlie eveneens een stok in Tillie’s gezicht) tot Tillie’s dronkenschap, het lichaam en diens komische mogelijkheden/beperkingen staan al in heel wat scènes centraal. Let ook op hoe Tillie helemaal verloren geraakt in de stad. Haar komische ontmoeting met de auto’s reflecteert de angst tegenover de doortrekking van machines in het huishoudelijk bestaan.

Tevens zijn al heel wat gender biases aanwezig in de film. Hoewel de ideologie van Hollywood een eeuw geleden erger was dan destijds – er waren toen weliswaar al twee vrouwen actief als regisseur! – zijn het biases die we vandaag de dag nog steeds terugvinden in cinema en het genre. Zo wordt Tillie door iedere man in de film ofwel fysiek ofwel emotioneel mishandeld.

Reel Media International

Het verbaast ons ook weinig dat Tillie door haar “lelijk” uiterlijk toegelaten is zich aan humor te wagen. Mabel daarentegen, de femme fatale, moet haar schoonheid bekopen door een rotte moraliteit te handhaven. Ironisch genoeg weet deze Romance de tropes recht te trekken door een vrouwvriendelijke epiloog eraan te breiden. Zo verontschuldigt Mabel zich bij Tillie nadat ze Charlie aangegeven heeft en lijken beide vrouwen een status-quo te bereiken in de afwezigheid van de man, de stoorzender.

Er is een hoge mate van zelfreflectie aanwezig bij Tillie. Zo gaan Charlie en Mabel, genietend van hun nieuwe rijkdom, zélf naar de bioscoop en reflecteert de film die ze zien hun bedenkelijke morele keuzes. Niet alleen legt scenarist/regisseur Mack Sennett al de moralistische structuur van de commerciële film bloot, hij parodieert ook de conventies. De fascinatie van/voor cinema in komedie zal later vooral geëxploiteerd worden door Keaton (Sherlock Jr., The Cameraman).

Reel Media International

Tillie’s Punctured Romance was, zoals verwacht, een succes en zou drie sequels kennen, weliswaar zonder Chaplin of Normand. Chaplin zou kort na Tillie nog drie studio’s verslijten voordat hij via United Artists aan zijn langspelers kan beginnen werken. Mabel zou haar on-screen alter-ego doortrekken in het genre, hoewel haar een toekomst in cinema ontzegd wordt bij de komst van geluid.

Dressler, daarentegen, kent nog even een aantal jaren succes in de geluidsfilm. Nadat ze in 1930 de Oscar voor Beste Vrouwelijke Hoofdrol wint in Min and Bill, wordt ze door de haar studio, MGM, op handen en voeten gedragen. Dressler zal tevens ook bekend staan voor haar openlijk homoseksueel bestaan. Haar roem is weliswaar van korte duur, want in 1934 sterft ze aan kanker.

Voor degene die de geboorte van de komische langspeelfilm én slapstick willen ontdekken, hieronder de film:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , , , , , , , , , ,

Comments are closed.