1956: Bigger Than Life

Bigger Than Life

20th Century Fox

Dieter

Dieter

Het hele jaar lang halen we elke week films boven die verschenen in het jaar 19*6 of die een bijzondere verjaardag mogen vieren in 2016. Deze week brengen we een terugblik op Bigger Than Life uit 1956.

Regie: Nicholas Ray
Cast: James Mason, Barbara Rush, Walter Matthau, Robert F. Simon, Christopher Olsen, Roland Winters, Rusty Lane
Muziek: David Raksin

Nicholas Ray groeide op in Wisconsin, studeerde aan het La Crosse State Teachers College en begon zijn loopbaan destijds als architect. Rays empathie voor kwetsbare, al dan niet opstandige outcasts en vluchtelingen die zich onbegrepen voelen in de maatschappij loopt als een rode draad doorheen zijn oeuvre. Hoewel hij uiteenlopende genres verkende (van pessimisme doordrongen film noirs, hard-boiled gangster- en oorlogsfilms, epische superproducties), blijft de regisseur het best herinnerd om twee films die hij halverwege de jaren vijftig draaide: de atypische lowbudgetwestern Johnny Guitar en Rebel Without a Cause, het postume afscheid van method-tieneridool James Dean.

Bigger Than Life

20th Century Fox

Uit ongeveer diezelfde invloedrijke periode dateert ook Bigger Than Life, een meesterwerk dat indertijd hevige controverse uitlokte. Het was een van de eerste Hollywoodfilms over medicijnenverslaving en werd uitgebracht op een moment dat de box office werd beheerst door somptueuze spektakelfilms (Around the World in 80 Days, The Ten Commandments) die experimenteerden met de nieuwste technologische middelen van toen. Een in The New Yorker gepubliceerd artikel van staflid en schrijver Berton Roueché ligt aan de basis van Bigger Than Life, dat werd opgehemeld door de toonaangevende critici van Cahiers du Cinéma – Jean-Luc Godard, de grondlegger van de nouvelle vague, noemde het een van de tien beste Amerikaanse geluidsfilms ooit.

Bigger Than Life speelt in het kleinsteedse Amerika, tegen de achtergrond van het Eisenhower-tijdperk. James Mason – ook producent – is grandioos als Ed Avery, een leerkracht van middelbare leeftijd die een tweede job aanneemt om de eindjes aan elkaar te knopen. Als Ed geveld wordt door zware pijnaanvallen en black-outs, stellen de artsen bij hem een zeldzame ontsteking van de aderen vast – waarna ze de docent nog hoogstens één jaar te leven geven. De enige manier om de ziekte tegen te gaan, is een behandeling met cortisone, een geneesmiddel waarmee eerder succes werd geboekt maar dat zich nog in een proefondervindelijke fase bevindt. Na zijn miraculeuze herstel raakt de onderwijzer echter verslingerd aan de pillen.

De hormonale supplementen hebben een significant effect op Avery’s gemoedstoestand. Zijn liefhebbende vrouw (uitstekend vertolkt door Barbara Rush) ziet lijdzaam toe hoe haar man eerst geïrriteerd raakt door kleine problemen die hij in normale omstandigheden wel het hoofd kan bieden. Avery’s ergernis zit evenwel veel dieper en wordt gevoed door gevoelens van zelfhaat en z’n afkeer van zijn verstikkende burgerleventje – emoties die altijd al sluimerend onder de oppervlakte aanwezig waren, maar zich nu manifesteren. Hij valt ten prooi aan paranoia en grootheidswaanzin en ontpopt zich tot een neurotische tiran, die een bedreiging wordt voor zijn gezin.

Bigger Than Life

20th Century Fox

De Britse filmdocent en criticus Geoff Andrew beschrijft hoe de wanhoop van Masons personage zo diep zit, dat hij meent zijn zoontje te moeten doden om hem voor het kwaad in de wereld te behoeden. Andrew prijst Bigger Than Life als een briljant expressionistisch melodrama dat een vernietigend beeld geeft van het materialisme en conformisme die de Amerikaanse mentaliteit van de jaren vijftig bepaalden. De film situeert zich voor het grootste gedeelte in de (gesloten) huiselijke kring van het middenklassegezin. Nicholas Ray maakt schitterend gebruik van de architectuur van zijn beperkte locatie. Director of photography Joe MacDonald (Pickup on South Street, The Sand Pebbles) schildert het interieur in intense figuratieve kleuren en sinistere schaduwen, waardoor de macht van de getormenteerde patriarch, die als een dictator tekeergaat, angstaanjagende allures krijgt.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Comments are closed.