1990: Goodfellas

Warner Bros.

Warner Bros.

Het hele jaar lang halen we elke week films boven die verschenen in het jaar 19*5/0 of die een bepaalde verjaardag mogen vieren in 2015. Deze week brengen we een terugblik op Goodfellas uit 1990.

In weinig van zijn films etaleert Martin Scorsese zijn talent op zulk een barokke  wijze als in dit virtuoze, maar ook uitputtende relaas over het leven van de New Yorkse gangster Henry Hill. Goodfellas is gebaseerd op Wiseguy, de memoires van gangster Nicolas Pileggi, die eind de jaren negentientachtig als spijtoptant de politie hielp om verschillende van zijn vroegere kompanen achter tralies te krijgen. Henry (Ray Liotta) begint zijn loopbaan als hulpje op de parking, maar groeit al op jonge leeftijd door naar een leven van geweld en misdaad, gelardeerd met geld, luxe, macht en vrouwen. De film vat perfect de roes van de macht die gepaard gaat met het nietsontziende schrikbeleid dat de clanleden voeren in de door hen gecontroleerde buurten.

Warner Bros.

Warner Bros.

Er wordt in de eerste plaats over de gehele lijn uitstekend geacteerd. Ray Liotta, Robert De Niro en Joe Pesci zijn ongelooflijk goed op elkaar ingespeeld en zetten ijzersterke prestaties neer als het centrale trio dat de actie beheerst. Elk woord, elke subtiele beweging en elke uitdrukking  zitten juist en scherpen hun personages verder aan. Ook de rest van de ensemblecast is grandioos, met sterke rollen van onder andere Lorraine Bracco, Paul Sorvino en Frank Sivero . Veel castleden van Goodfellas bleven trouwens maffiakarakters  spelen en een groot deel van hen kwam terecht in The Sopranos, de misdaadserie van David Chase die uitgroeide tot een fenomeen.

Dé grote ster van de film is echter Martin Scorsese die alle registers van zijn kunnen als regisseur opentrekt.  Scorsese en zijn vaste monteur Thelma Schoonmaker, hebben altijd al muziek op sterke wijze verwerkt in hun montages, maar de manier waarop populaire songs hier geïntegreerd worden in de beeldvoering en de ritmiek van de film, is adembenemend. De muzikale ondersteuning kleurt elk tijdperk – het scenario beslaat dertig jaar – en bepaalt ook het drama. De vrolijke deuntjes die de ambitie van Hill aan het begin van zijn carrière begeleiden, gaan over in steeds meer dissonante geluiden, die niet alleen de tijdsgeest markeren, maar ook het steeds jachtiger en paranoïde leven van de protagonist tekenen. Dat wisselen van ritmes, wordt ook vertaald in verschillende ‘freezes’ die de actie stoppen om de verteller de kans te geven te reflecteren op de gebeurtenissen – wat vaak zeer ironische tegenstellingen oplevert tussen de hoogdravende kijk van Henry en de brutale banaliteit van de werkelijkheid op het scherm.

Warner Bros.

Warner Bros.

Sommige momenten  behoren tot het beste dat Scorsese ooit op film zette: de lange, in één ononderbroken camerabeweging gefilmde wandeling van Henry met zijn kersverse geliefde, doorheen de gangen, keukens en uiteindelijk zaal van een nachtclub – een scène om eindeloos terug te spoelen. De fatale fascinatie van Karen voor het leventje dat haar latere echtgenoot leidt – én de prijs die ze bereid is er voor te betalen – wordt  zó sterk getekend, dat we haar latere evolutie tot medeplichtige perfect kunnen duiden. Waar minder begenadigde collega’s ellenlange introducties voor nodig hebben,  doet  Scorsese hier met één enkel shot: alle drijfveren, verlangens en angsten van de personages die we nodig hebben om de rest van het verhaal te kunnen kaderen, in één keer meegeven.

De uitbundige virtuositeit van Goodfellas vormt meteen ook de enige achillespees van de film – je hebt als toeschouwer soms het gevoel dronken te worden van de overdonderende stijl. Aan het eind van de film snakken we, net als de personages, naar bevrijding. Dat neemt niet weg dat dit een brok ijzersterke cinema is, die terecht uitgroeide tot één van Scorseses meest geliefde en succesvolle werken.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , , , , , , ,

Comments are closed.