2004: Eternal Sunshine of the Spotless Mind

A-Film Distribution

A-Film Distribution

Het jaar 2004 – waar is de tijd! Kim Ki-Duk trakteerde ons op maar liefst twee meesterwerkjes (Bin-Jip en Samaritan Girl). Joseph Gordon-Levitt wierp definitief zijn kindsterimago van zich af met Mysterious Skin, waarin hij een van de beste rollen uit zijn nog jonge carrière neerzette. Regisseur Fatih Akin reef de ene na de andere prijs binnen met het fantastische Gegen die Wand. En Lindsay Lohan stond haar (toen nog) frisse zelf te wezen in het bijzonder amusante Mean Girls. Good times!

Maar mijn mooiste filmherinnering aan 2004 is een van de mooiste romantische prenten van het afgelopen decennium. En dan heb ik het niet over The Notebook – een film die zowat alle clichés van het romcomgenre door onze strot ramde.

Nee, vandaag zet ik Eternal Sunshine of the Spotless Mind in de bloemetjes. Dit pareltje veroverde tien jaar geleden een plaatsje in mijn hart en is dat nooit meer kwijtgespeeld. Wie mijn cynische aard kent, weet dat dat een hele prestatie is.

A-Film Distribution

A-Film Distribution

How happy is the blameless vestal’s lot!
The world forgetting, by the world forgot
Eternal sunshine of the spotless mind!
Each pray’r accepted, and each wish resign’d.

Voor de paar ongelukkige zielen die de film nog niet gezien hebben (ben jij een van hen, rep je dan nu naar de videotheek!), vatten we nog even het uitgangspunt samen. Op een dag verneemt Joel (Jim Carrey) dat zijn vriendin Clementine (Kate Winslet) hem uit haar geheugen heeft laten wissen door een bedrijf genaamd Lacuna Inc. In zijn woede en verbijstering besluit hij dezelfde behandeling te ondergaan, om Clementine zo te vergeten.

I’m erasing you, and I’m happy! You did it to me first! I can’t believe you did this to me. Clem! Can you hear me? By morning you’ll be gone! The perfect ending to this piece-of-shit story!

Maar terwijl Joel de herinneringen aan zijn relatie met Clementine ziet verdwijnen, beseft hij dat hij die herinneringen (en haar) niet wil verliezen. Hij probeert de behandeling dan ook stop te zetten. Maar dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan als je buiten bewustzijn bent…

Can you hear me? I don’t want this any more! I want to call it off!

Geen alledaags verhaal dus. Iets anders hadden we ook niet verwacht van scenarist Charlie Kaufman, de man achter de scripts van Being John Malkovich en Adaptation. De man creëerde hier opnieuw een complex, fascinerend scenario, waarvoor hij terecht een Oscar in ontvangst mocht nemen. Als kijker moet je wel je aandacht erbij houden. De structuur van de film is namelijk niet chronologisch, wat aanvankelijk voor verwarring kan zorgen.

A-Film Distribution

A-Film Distribution

Maar laat je daardoor niet misleiden. Kaufman gebruikt die complexe vertelstructuur niet om te verbergen dat hij niks te vertellen heeft. De essentie van de film is een mooi en (tot op zekere hoogte natuurlijk) realistisch liefdesverhaal, dat je – complex of niet – maar al te goed weet te raken.

Dat is zeker en vast ook de verdienste van regisseur Michel Gondry. Kaufmans script zit vol bizarre scènes, die Gondry bijna allemaal tot leven wekt met ouderwetse camera-, licht- en montagetrucs. Doordat hij zo weinig mogelijk voor digitale effecten kiest, leidt Gondry de kijker niet af van het liefdesverhaal van Joel en Clementine, en geeft hij de film ook een stevige dosis charme en oprechtheid mee.

Dat is ook te danken aan de acteursregie. Gondry liet zijn acteurs namelijk zo veel mogelijk improviseren, wat de personages en hun relaties des te geloofwaardiger maakt.

A-Film Distribution

A-Film Distribution

Zowel Jim Carrey als Kate Winslet zetten hier een glansrol neer. Carrey had in The Truman Show en Man on the Moon al bewezen dat hij niet alleen komische personages aankan. Maar de rol van de introverte Joel is voor mij zijn beste werk tot nog toe. “Random thoughts for Valentine’s day, 2004. Today is a holiday invented by greeting card companies to make people feel like crap,” horen we hem mistroostig mompelen in het begin van de film, en Carry’s gekke bekken uit Ace Ventura of Dumb & Dumber zijn we meteen vergeten.

Kate Winslets Clementine is dan weer in alles de tegenpool van Joel: spontaan, impulsief en (meer dan) een tikkeltje gek. Winslet speelt de rol met een onweerstaanbare portie enthousiasme en energie, wat haar een Oscarnominatie opleverde. Ze noemde het zelf ooit haar beste rol en daar kan ik het alleen maar mee eens zijn.

De chemie tussen Carrey en Winslet is tastbaar. Het zorgt ervoor dat je elke seconde van de relatie tussen Joel en Clementine gelooft, hoe verschillend de karakters van de personages ook zijn. Kijk maar naar onderstaande scène, een van mijn persoonlijke favorieten. Om deze connectie te creëren, repeteerden Jim en Kate door elkaar te vertellen over hun eigen liefdesleven en gebroken relaties. Die aanpak heeft duidelijk gewerkt.

Ten slotte wil ik nog even de spotlight richten op de soundtrack van Eternal Sunshine of the Spotless Mind. De score van Jon Brion is subtiel, en wordt daarom wel eens over het hoofd gezien. Onterecht. Brion heeft een paar eenvoudige, maar ontroerende tracks geschreven, die gedrenkt zijn in dezelfde weemoed en melancholie die zo typerend zijn voor het personage van Joel en de stemming van de film. Je hoort het bijvoorbeeld in het onderstaande nummer. Verder bevat de soundtrack ook een paar songs van andere artiesten, waaronder een bloedmooie cover van The Korgis’ Everybody’s Got to Learn Sometime door Beck.

Valt het op? Ik ben verliefd op deze prent. Het verhaal, de visuele stijl, de acteerprestaties, de muziek… Aan alles merk je dat dit een film is die met heel veel liefde gemaakt is. Dus geven we Eternal Sunshine of the Spotless Mind voor zijn tiende verjaardag graag een beetje liefde terug.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , ,

Comments are closed.