Sound-on-Film (3): Animatie & Sound Design

Pixar Animation Studios / Walt Disney Pictures

Pixar Animation Studios / Walt Disney Pictures

Sta je wel eens stil bij filmgeluid? Het lijkt vaak allemaal voor de hand liggend, maar dat is het verre van. Bilbo’s voetstappen, Legolas’ zwiepende pijlen, ze zijn er veel vaker dan je denkt pas achteraf opgeplakt! Dat geldt natuurlijk helemaal voor animatiefilms.

Bij animatie is er namelijk in veel gevallen geen referentiemateriaal. Hoe moet deze ruimte of dat voorwerp klinken? Het zijn vragen die de sound designer van dienst zich voor elk detail moet stellen. Voor een ‘realistische’ animatiefilm die zich in de mensenwereld afspeelt is het misschien soms makkelijker omdat men terug kan grijpen naar echte geluiden, al gebeurt dit ook niet zomaar en ongemotiveerd. Films als Wall-E, The Incredibles of Monsters, Inc. komen echter op de proppen met geheel nieuwe werelden waarbij helemaal geen specifieke geluiden horen.

Pixar

Elke film heeft er een, maar in een animatiefilm heeft de sound designer wel écht een belangrijke rol. Een hele stoere term is het, sound designer, maar een welverdiende titel voor zij die het goed doen. Neem bijvoorbeeld Ben Burtt, een grote naam in het wereldje en vooral bekend van de Star Wars films en zijn vele samenwerkingen met Spielberg (Indiana Jones, E.T., Lincoln). Als je miljoenen mensen doet geloven dat R2-D2 met bliepjes spreekt en laserzwaarden klinken als een draaiende projector en wat microfoonstoring dan is het niet meer dan normaal dat ze ook voor Wall-E bij dit genie uitkwamen. Op de DVD van Wall-E vindt je een mooie extra over het sound design van de film waarin Burtt een uiteenzetting geeft van het vele en fascinerende werk dat er in het geluid van deze film is gekropen.

Ben Burtt: “You learn, that the most important thing that you can do as a sound designer is to make the right choice, for the right sound, at the right moment.”

Niets is willekeur. Wall-E’s motortje moet de ene keer blij, de andere keer triest klinken. Geluiden worden niet zomaar at random gerecycleerd. Net als bij de belichting moet het geluid namelijk passen bij de sfeer en de gemoedstoestand van het personage. Alle geluiden moeten bijdragen tot de plot. Geluid designen is dan ook, en dat geldt natuurlijk ook voor ‘gewone’ films, vaak een kwestie van interpretatie en invalshoek. Neem nu bijvoorbeeld Finding Nemo. Als het geluid bij deze film werkelijk allemaal onder water zou opgenomen zijn zou het een doodsaaie film zijn. In de film willen we gewoon de leefwereld en de perceptie van Nemo creëren en deze overbrengen op de kijker. Daarom klinkt een haai dan ook meer als een angstaanjagende leeuw. Wie weet hoe een haai echt klinkt?

Walt Disney Pictures

Walt Disney Pictures

In het filmpje over het sound design van Wall-E zie je trouwens ook hoe pionier James MacDonald de wondere wereld van Disney tot leven bracht door middel van de gekste zelfgebouwde toestellen die regen, wind en nog veel meer maakten! Ook het idee van muziekinstrumenten als geluidseffecten voor allerlei cartoonstoten voert ons terug naar Disney.

Het leuke aan films als Wall-E is dat geluid en beeld elkaar aanvullen. De sound designer wil koste wat het kost de kijker laten geloven dat dat specifieke geluid daadwerkelijk van die bepaalde machine afkomstig is, maar hij weet ook als geen ander dat de associatie tussen geluid en beeld de kijker makkelijk in de luren legt. We aanvaarden met andere woorden vaak dat een geluid bij een voorwerp hoort als we ze tegelijkertijd op ons scherm horen en zien. Films leren je bijvoorbeeld dat deuren altijd kraken, dat microfoons steeds even feedbacken bij het begin van een speech en dat ontploffingen in de ruimte geluid maken hoewel er geen lucht is om dat geluid te veroorzaken. Fooled you! (geniet op de volgende link van een lijst vol geluidscliche’s in film).

Randy Thom: “Once the audience starts consciously thinking about ‘that’s a cool or powerful sound’, in a way you’ve lost them from the story of the movie.”

Het kan dus wel degelijk eens interessant zijn om te luisteren naar een film. Maar zoals een andere grote meneer, Randy Thom (The Incredibles, Harry Potter, Shrek,..) het zelf zegt, dat is eigenlijk niet de bedoeling!

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , , ,

Comments are closed.