Uit de hand gelopen experiment

Senator Film

Senator Film

Als er iemand een verfilming kan maken over een misgelopen psychologisch experiment, dan zijn het de Duitsers wel. Oliver Hirschbiegels Das Experiment (2001) is bijvoorbeeld een geniale filmversie van het Stanford-gevangenisexperiment opgezet door Philip Zimbardo in 1971. De film is gebaseerd op het boek Black Box van Mario Giordano. Het boek gaat over een sociaal experiment dat sterk lijkt op dat van Zimbardo.

Senator Film

Das Experiment begint wanneer taxichauffeur Tarek Fahd (Moritz Bleibtreu) een advertentie vindt voor een experiment waarbij een gevangenissituatie wordt gesimuleerd. Hij besluit zich in te schrijven, aangezien de deelnemers 4000 Duitse marken als vergoeding krijgen. Het project wordt geleid door prof. dr. Klaus Thon (Edgar Selge) en zijn assistente dr. Jutta Grimm (Andrea Sawatzki). Kijk, als je aan zoiets deelneemt dan zoek je gewoon problemen! Vooral als je als een undercover journalist te werk gaat met een ingebouwde camera in je bril. Want dat is precies wat Tarek doet.

Clearly, the experiment went out of control after two days.

De 20 deelnemers worden na grondig onderzoek ingedeeld in gevangenen en cipiers. Ze worden de hele tijd in de gaten gehouden door een groep wetenschappers. In het begin blijft iedereen redelijk braaf. De “gevangenen” moeten zich aan allerlei stomme regeltjes houden en de “cipiers” wordt duidelijk gemaakt dat zij superieur zijn. Ze mogen echter absoluut geen geweld gebruiken.

Je kan je natuurlijk wel voorstellen dat het gevangenengroepje in het begin hoe dan ook de aap zal uithangen. Vooral Tarek blijkt een rebel te zijn. Tot wanneer de cipiers de smaak van hun macht te pakken krijgen. Dan wordt het pas echt spannend! Zeker als je weet dat de wetenschappers – in hun grenzeloze nieuwsgierigheid – in beide groepen één uitgesproken dominante persoonlijkheid hebben geplaatst. Tarek in het kamp van de gevangenen en de stille maar sadistische Berus (Justus von Dohnányi) bij de cipiers. Berus’ lijfspreuk is bijvoorbeeld:

Senator Film

Humiliation is the only way we can solve these troubles.

De situatie wordt zo erg dat dr. Grimm aanraadt om het experiment stop te zetten. Prof. Thon weigert uiteraard, want als een typische wetenschapper wil hij zien hoe ver het juist allemaal zal gaan. Ondertussen draait Berus wel iedereen om zijn vinger. Hij overtuigt de rest van de cipiers zelfs om het hele team wetenschappers “gevangen” te nemen wanneer die de situatie onder controle proberen te nemen.

In het onderstaande fragment zie je wat er gebeurt wanneer de cipiers zich superieur beginnen te voelen. Het stukje is niet ondertiteld, maar ook zonder een woord Duits te spreken, begrijp je duidelijk wat er aan de hand is. Laten we eerlijk zijn, op die manier wordt Das Experiment zelfs nog meer intrigerend.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
TAGS: , , , , ,

Comments are closed.